Πέμπτη 21 Μαΐου 2015

ΕΝΤΟΜΑ

Σε ποιο άλλο μέρος του σχολείου μας θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για τα έντομα; Η επαφή με τη φύση ηρέμησε τα παιδιά αλλά τους πρόσφερε και τη δυνατότητα να παρατηρούν από κοντά τα έντομα να κινούνται στον αέρα ή τη γη.
Ξεκινήσαμε την παρατήρησή μας από έντομα που έχουμε στο σχολείο και είναι μέσα σε γυάλινες θήκες. Τα παιδιά έτσι είχαν τη δυνατότητα της άμεσης παρατήρησης, αλλά ταυτόχρονα και της συζήτησης μεταξύ τους για το ποια ήταν τα χαρακτηριστικά των εντόμων.
Διερευνούμε μέσω ερωτήσεων και αποτυπώνοντας τις απαντήσεις των παιδιών σε χαρτί του μέτρου από τις νηπιαγωγούς και αποτυπώνοντας τα ίδια τα παιδιά ζωγραφίζοντας κατανοούμε το τι έχουν αντιληφθεί σχετικά με τα έντομα.
Αρχίζει διάλογος μεταξύ των παιδιών σχετικά με το πόσο χρήσιμα είναι τα έντομα. Κάποια παιδιά ξεχωρίζουν τα έντομα σε καλά και άλλα σε κακά. Το μόνο καλό έντομο είναι η μέλισσα γιατί όπως υποστηρίζουν τις κλέβουμε το μέλι τους. Κάποια διαμαρτύρονται και λένε πως τα έντομα είναι χρήσιμα στα άλλα ζώα. Δίνουν παραδείγματα λέγοντας πως με αυτά τρέφονται τα πουλιά και οι βάτραχοι. Συμφωνούν και οι προηγούμενοι αλλά διευκρινίζουν πως δεν είναι χρήσιμα για τον άνθρωπο άρα είναι κακά. Δύσκολο να πειστούν. Τους ζητούμε να κοιτάξουν την καρυδιά να μας πουν τι υπάρχει επάνω στο δέντρο. Φύλλα , κλαδιά και καρύδια. Στην ερώτηση αν η καρυδιά θα είχε καρύδια αν δεν υπήρχαν τα έντομα τα παιδιά δε δίνουν καμιά απάντηση.
Η Νηπιαγωγός εξηγεί πολύ σύντομα τη διαδικασία γονιμοποίησης των φυτών. Τα παιδιά παρακολουθούν με ενδιαφέρον. Τελειώνοντας αποφασίζουν πως όλα είναι χρήσιμα αλλά κάποια για τον άνθρωπο είναι πολύ ενοχλητικά.
Στη συνέχεια τα παιδιά χωρίζονται σε ζευγάρια ένα γίνεται κουνούπι και το άλλο παιδί και παίζουν.




Τετάρτη 29 Απριλίου 2015

Τα παιδιά καθώς έπαιζαν εχθές στη θέση μου ζητώντας από την υπόλοιπη ομάδα να διαβάσουν το Σπίτι του κάθε παιδιού που υπήρχε Ζωγραφισμένο με το συνθηματικό του όπως το συμφωνήσαμε Ο Σόλωνας διαβαζόταν ΣΟΛ Ο Μίμης διαβαζόταν ΜΙ Ο Λάκης διαβαζόταν ΛΑ διαπίστωσαν πως όπως διάβαζαν σχημάτιζαν και λεξούλες. Σήμερα λοιπόν αφού προσθέσαμε και την Ντόρα στην παρέα μας, που εξηγήσαμε πως πάντα φοράει ένα καπέλο στο κεφάλι της γιατί την ενοχλούν όλα τα καιρικά φαινόμενα, τα παιδιά πολύ γρήγορα εντόπισαν το συνθηματικό της ΝΤΟ το παιχνίδι από μουσικό μετατράπηκε σε αναγνώριση συλλαβών και δημιουργία λέξεων.
Σε χαρτί αποτυπώσαμε τα συνθηματικά ονόματα των φίλων μας και τοποθετήθηκαν στα τραπέζια. Το παιδί που κάθε φορά έπαιζε έπρεπε να μας διαβάζει αυτό που λέει η καρτέλα και στη συνέχεια να μαζεύει, να ανακατεύει και να τα τοποθετεί πάνω στα τραπέζια. Σε περίπτωση που κάποιο παιδί δεν μπορούσε να αναγνωρίσει πήγαινε κάποιο άλλο και το βοηθούσε διαβάζοντας το πρώτο γράμμα.
Αφού αναγνώριζαν όλοι τα 4 συνθηματικά ονόματα στη συνέχεια ζητούσα από κάθε παιδί να επιλέξει 2 καρτέλες και να σχηματίσει μία λέξη και να μας τη διαβάσει. Μετά άλλαζε τη θέση και διάβαζε την καινούρια λέξη. Αυτό το παιχνίδι ενθουσίασε τα παιδιά γιατί σχημάτιζαν λέξεις που δε σήμαιναν κάτι αλλά ήταν αστείες. 

Σάββατο 18 Απριλίου 2015

Η σημασία των δώρων του νονού

Οι φετινές μας λαμπάδες, με τις πασχαλίτσες φτιαγμένες από τα παιδιά.
Η λαμπάδα προσφέρεται από το νονό μαζί με σοκολατένιο αυγό, τσουρέκι με κόκκινο αυγό. Έχουμε όμως αναρωτηθεί για τη σημασία των δώρων αυτών;
Το κάθε έθιμο έχει τις ρίζες του πολύ παλιά και έχει και το δικό του λόγο ύπαρξης.
 Η λαμπάδα που κρατάμε το βράδυ της Ανάστασης συμβολίζει το θαύμα της Ανάστασης και πρέπει να είναι λευκή γιατί συμβολίζει τη νίκη του φωτός και της ζωής απέναντι στο θάνατο και το σκοτάδι.
 Η προσφορά του σοκολατένιου αυγού είναι μια συνήθεια που έρχεται από το εξωτερικό και έχει να κάνει περισσότερο με τον ερχομό της άνοιξης, τη γονιμότητα και την αναγέννηση της φύσης.
 Τέλος ένα ελληνικό έθιμο που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά είναι η παρασκευή πασχαλινών τσουρεκιών. Το όνομα τσουρέκι προέρχεται από την τουρκική λέξη "corek" και σημαίνει οποιοδήποτε ψωμί είναι φτιαγμένο με ζύμη που περιέχει μαγιά. Η λέξη τσουρέκι πιθανόν υιοθετήθηκε από τους Έλληνες την περίοδο της τουρκοκρατίας που ξεκίνησαν να φτιάχνουν τη δική τους εκδοχή του τσουρεκιού, σαν ένα γλυκό ψωμί φτιαγμένο με γάλα βούτυρο και αυγά. 
 Όπως η λαμπάδα έτσι και το τσουρέκι συμβολίζει την Ανάσταση καθώς το αλεύρι με το ζύμωμα ζωντανεύει και γίνεται τσουρέκι, το σχήμα της πλεξούδας συμβολίζει την απομάκρυνση των κακών πνευμάτων.Το κόκκινο αυγό στη μέση συμβολίζει το αίμα του Χριστού.


Πέμπτη 2 Απριλίου 2015

Τα παιδιά τραγουδούν το Λάζαρο.

Τη σημερινή μέρα περιμένουν όχι μόνο οι μικροί μας μαθητές αλλά και οι μεγάλοι. Από την ώρα που έρχονται στο σχολείο ρωτούν ανυπόμονα αν έφτασε η ώρα για να βγούμε για το Λάζαρο. Λίγο απογοητεύονται με την αρνητική μας απάντηση. Κάθονται στην παρεούλα και συζητούν. Δεν έχουν όρεξη να παίξουν για το μόνο που νοιάζονται είναι για την ώρα.
Ανακοινώνουμε πως σε λίγο αποχωρούμε παίρνουν τα καπέλα τους βγαίνουν στην αυλή βρίσκουν ζευγάρι και περιμένουν.
  Ξεκινούμε τραγουδώντας στους μαθητές του συστεγαζόμενου  8/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Αφρατίου και στους δασκάλους τους. Φέτος ο Λάζαρος συνοδεύεται με ακορντεόν (ευχαριστούμε τη μουσικό και μητέρα παιδιού μας κα Κούρνη Μαρία που συνόδεψε με το ακορντεόν τα παιδιά μας σε όλο το χωριό). Χτυπούμε τις πόρτες των τάξεων και ρωτούμε: να τα πούμε; Το ζεστό χαμόγελο και το καλωσόρισμα μικρών και μεγάλων προσφέρει στα παιδιά μας το αίσθημα ασφάλειας που χρειάζονται και που σίγουρα θα θυμούνται όταν θα μας αποχαιρετίσουν και θα πάνε στο δημοτικό.
Ο ήχος του κουδουνιού μας ειδοποιεί πως δε θα προλάβουμε όλους τους δασκάλους στην τάξη γι' αυτό κι εμείς τους προσκαλούμε στην αυλή και με τη συνοδεία της μουσικής και τα παιδιά τους τραγουδούν. Αποχωρούμε και τους ευχόμαστε καλή Ανάσταση.
Ξεκινά ένας αγώνας δρόμου προσπαθώντας να ευχαριστήσουμε όσους περισσότερους γονείς, παππούδες και γιαγιάδες μπορούμε. Κάποιους συναντούμε στο αυτοκίνητο και τους τα λέμε, άλλους τους βρίσκουμε στη δουλειά τους και πάλι τα λέμε. Τα παιδιά θέλουν να περάσουμε και από το δικό τους σπίτι αλλά είναι πολύ δύσκολο λόγω απόστασης.
Το χωριό γεμίζει με μελωδικές φωνές που τραγουδούν το μοιρολόι του Λάζαρου και πολλοί κάτοικοι βγαίνουν και ρωτούν.
Στο δρόμο κάποια γιαγιά, 

μας σταματάει και ρωτάει που πάμε. Της εξηγούμε τι ακριβώς κάνουμε και εκείνη μας πληροφορεί πως πολύ παλιά "τραγουδούσαν το Λάζαρο" αλλά τώρα πια όχι.Αποφασίζουμε πως αξίζει τον κόπο να της θυμίσουμε την εποχή που μας περιγράφει και τα παιδιά τραγουδούν και εκείνη με συγκίνηση μας εύχεται Καλή Ανάσταση μα στεναχωριέται που δεν έχει κάτι να μας φιλέψει. Ψάχνει στην τσέπη της βρίσκει λίγα ψιλά και τα ρίχνει στο καλάθι.

                                   
Το καλάθι μας γέμισε με  πολλές λιχουδιές, αυγά και χρήματα με τα οποία θα αγοραστούν παραμύθια για τη βιβλιοθήκη του σχολείου.
Ευχαριστούμε τους ανθρώπους που άνοιξαν τα σπίτια τους και υποδέχτηκαν τους μικρούς μας μαθητές και σας ευχόμαστε ΚΑΛΗ  ΑΝΑΣΤΑΣΗ.

Το έθιμο του Λάζαρου

Ένα έθιμο που με τα χρόνια λησμονήθηκε, το "Μοιρολόι του Λάζαρου" αναβιώνουμε κάθε χρόνο με τα παιδιά μας. Το έθιμο αυτό έχει  ρίζες από την  εποχή της τουρκοκρατίας. Προσέφερε τη δυνατότητα στις γυναίκες και ιδιαίτερα στα νεαρά κορίτσια που δεν έβγαιναν από τα σπίτια, επειδή τα ήθη της εποχής και ο φόβος της αρπαγής τους από τους Τούρκους τις περιόριζαν. Τους δίνονταν κάποιες ελευθερίες: γίνονταν αλληλογνωριμίες και νυφοδιαλέγματα και σε λίγο καιρό ακολουθούσαν τα προξενιά, τα αρραβωνιάσματα και οι γάμοι.Τα κάλαντα του Λάζαρου ήταν αποκλειστικά γυναικεία υπόθεση και οι κοπέλες που τα τραγουδούσαν ονομάζονταν Λαζαρίνες. Οι Λαζαρίνες την παραμονή της γιορτής ξεχύνονταν στα χωράφια και μάζευαν λουλούδια για να στολίσουν το καλάθι τους.
Φορώντας παραδοσιακές φορεσιές
Αποτέλεσμα εικόνας για οι φορεσιές για το έθιμο του λάζαρου γύριζαν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας το Λάζαρο και εισέπρατταν μικρό φιλοδώρημα, χρήματα, αυγά, φρούτα ή άλλα φαγώσιμα. 
Στο Νηπιαγωγείο μας οι γονείς αναλαμβάνουν να φέρουν λουλούδια για το στολισμό του καλαθιού και οι παραδοσιακές φορεσιές είναι τα καθημερινά μας ρούχα.
Οι Νηπιαγωγοί αρχίζουν να στολίζουν το καλάθι για να μπορέσουν να τραγουδήσουν τα παιδιά.

Το αποτέλεσμα του κόπου ένα καλάθι μοσχομυρωδάτο που εντυπωσιάζει μικρούς και μεγάλους. 
Το φετινό μας καλάθι με λουλούδια από τον κήπο των γονιών. Ευχαριστούμε τους γονείς που κάθε χρόνο στηρίζουν αυτή μας την προσπάθεια.
Δε στολίζουμε μόνο το καλάθι αλλά φτιάχνουμε και τα δικά μας λαζαράκια. Μικρά ζυμαρένια ανθρωπάκια ομοιώματα του σπαργανωμένου Λάζαρου.
  

  

  

  
 Ευχαριστούμε πάρα πολύ τον Χαράλαμπο Κονανά τον αρτοποιό του χωριού που κάθε χρόνο μας προσφέρει το ζυμάρι που θα χρειαστούμε αλλά και αναλαμβάνει και το ψήσιμο των ομοιωμάτων.
Η παράδοση είναι ζωντανή και αλλάζει. Συμβάλουμε στη διατήρησή της αλλά και στην αλλαγή της.




Τρίτη 31 Μαρτίου 2015

Βάφουμε αυγά

Ένας πολύ σημαντικός τομέας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι τα ήθη τα έθιμα και οι παραδόσεις του λαού μας.Τα ήθη είναι οι αντιλήψεις κάθε κοινωνίας ενώ τα έθιμα είναι οι πράξεις με τις οποίες εκφράζονται οι αντιλήψεις αυτές.Όταν τα έθιμα επαναλαμβάνονται από γενιά σε γενιά δημιουργούνται οι παραδόσεις.
Κάθε χρόνο με τα παιδιά την τελευταία εβδομάδα πριν τις διακοπές του Πάσχα θα θυμηθούμε ήθη και έθιμα του τόπου μας για το Πάσχα. Έτσι και φέτος μαζί με τα παιδιά βάψαμε αυγά.
Προτιμήσαμε μόνο το κόκκινο χρώμα μια και σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση το κόκκινο χρώμα συμβολίζει το αίμα του Χριστού.
Ο μύθος από την άλλη λέει:
Κάποια μέρα μετά την Ανάσταση του Κυρίου μας, η Μαρία η Μαγδαληνή πήγε στον Τιβέριο Καίσαρα και του ανακοίνωσε ότι αναστήθηκε ο Χριστός και όλα τα γεγονότα περί της Ανάστασής Του.
Εκείνη την ώρα, κάποιος κρατούσε δίπλα από τον Καίσαρα ένα καλάθι με αβγά. Ο Τιβέριος Καίσαρας, βέβαια, έδειξε απορημένος και είπε στη Μαγδαληνή ότι, εάν αυτό που λέει, είναι αλήθεια, τότε τα αβγά, από άσπρα που είναι, να γίνουν κόκκινα.
Ξαφνικά, τα αβγά έγιναν κόκκινα και ο Καίσαρας έμεινε άναυδος. Έτσι, κατά την παράδοση αυτή, τα αβγά βάφονται κόκκινα.
Το γεγονός αυτό καταγράφεται στο Ρωσικό Μοναστήρι της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής που βρίσκεται στα Ιεροσόλυμα. Το συγκεκριμένο μοναστήρι χτίστηκε το 1885 από τον Ρώσο αυτοκράτορα Αλέξανδρο τον Γ’ και τους αδελφούς του εις μνήμη της μητέρας του, αυτοκράτειρας Μαρίας, και βρίσκεται στη Γεθσημανή.
Μέσα στον ναό του μοναστηριού και πάνω από το ιερό τέμπλο του ιερού βήματος υπάρχει μεγάλη τοιχογραφία, όπου παρουσιάζεται η Μαρία η Μαγδαληνή μπροστά στον Τιβέριο Καίσαρα και του χαρίζει ένα κόκκινο αβγό.
Η παράδοση θέλει τα αβγά που βάφονται κόκκινα τη Μ. Πέμπτη να διατηρούνται 40 ημέρες εκτός ψυγείου, χωρίς να παρουσιάσουν καμία αλλοίωση, αν δε τα «διαβάσει» ο παπάς. Ο μύθος τα θέλει να διατηρούνται για έναν ολόκληρο χρόνο.


Παρασκευή 27 Μαρτίου 2015

Όπως κάθε μέρα έτσι και σήμερα βγήκαμε διάλειμμα. Κάποια παιδιά έρχονταν και έλεγαν :
- Εντοπίσαμε κάτι ίχνη.
Στην αρχή δεν καταλάβαμε τι εννοούσαν.
- Κυρία έχουμε εντοπίσει τα ίχνη από πατημασιές. Νομίζουμε πως εδώ υπάρχει κάποιος κλέφτης. Μήπως έχετε κάποιο μέτρο να μας δώσετε για να τις μετρήσουμε;
- Νομίζω ότι έχω. Πραγματικά στο συρτάρι υπήρχε μια μεζούρα. Την έδωσα και αμέσως έπιασαν δουλειά.
Τοποθετούν τη μεζούρα δίπλα (στην υποτιθέμενη για μας πατησιά) στην αληθινή γι αυτούς πατημασιά και μετρούν. Ανακοινώνουν :κυρία είναι 9 πόδια. Πλησιάζουν και μου δείχνουν με το δάκτυλο ακουμπισμένο στη μεζούρα. Παρατηρούν όμως πως έχει κι από την άλλη τη μεριά αριθμούς και ρωτούν με ποια μεριά πρέπει να μετρήσω; ( Αφού εξηγήσαμε απομακρύνονται και συνεχίζουν)
Μετά από λίγο πλησιάζουν και λένε βρήκαμε κι άλλα ίχνη αλλά αυτή τη φορά μετρήσαμε και βρήκαμε ότι είναι 15 ενώ πριν ήταν 20. Τι άραγε συνέβη; Μήπως οι κλέφτες είναι δύο;
- Θα μπορούσε να μην έχει ακουμπήσει όλη η πατούσα του κλέφτη και να άφησε το μισό αποτύπωμα;
- (Αφού πρώτα παίρνει ύφος σοβαρό και σκεπτικό απαντά) ίσως. (και πάλι απομακρύνονται περπατούν σκεπτικοί σκυφτοί και ψάχνουν.
- Τα ίχνη σταματούν εδώ και δείχνουν την πόρτα του κλασικού τμήματος. Μπορούμε να μπούμε και να ψάξουμε; ζητά την άδεια η  ομάδα των 8 περίπου ατόμων που έχουν εμπλακεί στο παιχνίδι.
- Βεβαίως και μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και χαρτιά, μολύβια για να αποτυπώσετε τα όσα έχουν συμβεί.
Είναι τόσο προσηλωμένα στο παιχνίδι τους, το ζουν, νιώθουν αγωνία για την εξέλιξη της ιστορίας.
- Θα φέρω το κινητό μου τηλέφωνο για να τα φωτογραφίσουμε.
- Μα αυτό είναι ψεύτικο χρειάζεται αληθινή κάμερα για να γίνει αυτό.
Περιμένω πως η επόμενη κίνησή τους θα είναι να μου ζητήσουν τη φωτογραφική μηχανή.
Μπαίνουν στην τάξη και συνεχίζουν αποτυπώνοντας με γραμμές τη διαδρομή που έκαναν στην αυλή για να ανακαλύψουν τα ίχνη. Δεν μπορούν να καταλήξουν αν ανήκουν σε μεγάλο άνθρωπο σε παιδί ή σε ήρωα παραμυθιού.
Ένα συναρπαστικό ταξίδι που ξεκίνησε από κάτι πολύ απλό αλλά εξελίχθηκε σε έρευνα για τα παιδιά που συμμετείχαν. Ελπίζω να σας μετέφερα στο κλίμα που επικρατούσε στην αυλή από τη συγκεκριμένη ομάδα των παιδιών.

Απολαύστε το "Μοιρολόι του Λαζάρου" .
 Την Πέμπτη 2/4/2015 μαζί με τα παιδιά θα γυρίσουμε στο χωριό και θα τραγουδάμε το Μοιρολόι θυμίζοντας σε όλου μας πως πλησιάζει το Σάββατο του Λαζάρου και το Πάσχα.
Πόσο μα πόσο όμορφα τραγουδούν με τη συνοδεία του αρμόνιου. Ένα τραγούδι που το ξεκινήσαμε για πρώτη φορά εχθές.